Cựu Phó Thủ tướng Liên Xô Heydar Aliyev đã làm gì cho Azerbaijan?

VOV.VN - Heydar Aliyev từng là một lãnh đạo cao cấp của cơ quan an ninh-tình báo KGB, đồng thời đã vươn tới vị trí Phó Thủ tướng của Liên Xô. Nhưng khi tình hình Liên Xô thay đổi vào cuối thập niên 1980 và đầu thập niên 1990, ông lập tức chuyển hướng đi theo “chủ nghĩa Azerbaijan”.

Năm nay (2021) tròn 30 năm Liên bang các nước cộng hòa XHCN Xô viết (gọi tắt là Liên Xô) sụp đổ. Và năm nay cũng chứng kiến kỷ niệm 30 năm việc Azerbaijan (1 quốc gia thành viên của Liên Xô) tách ra thành một nước cộng hòa độc lập.

Sự ra đời của Cộng hòa Azerbaijan (tiền thân trực tiếp là Cộng hòa XHCN Xô viết Azerbaijan) gắn liền với một nhân vật có tiếng trong giới chính trị Liên Xô từ thập niên 1980 – Heydar Aliyev. Ông Heydar Aliyev từng thăm Việt Nam vào năm 1983 trên cương vị Phó Thủ tướng Liên Xô.

Từ cán bộ tình báo trở thành lãnh đạo Đảng và Nhà nước

Heydar Aliyev làm Chủ tịch chi nhánh KGB của Liên Xô tại Azerbaijan từ năm 1967 đến năm 1969. Vào ngày 14/7/1969, Heydar Aliyev trở thành Bí thư thứ nhất Đảng Cộng sản Azerbaijan (thuộc Đảng Cộng sản Liên Xô). Với vị trí Bí thư thứ nhất này, ông trên thực tế là lãnh đạo cao nhất của Cộng hòa XHCN Xô viết Azerbaijan. Đến cuối năm 1982, ông được chỉ định làm Phó Thủ tướng Liên Xô.

Trước diễn biến mới cực kỳ phức tạp ở Liên Xô vào cuối thập niên 1980 và xung đột gia tăng ở vùng Karabakh, chính trị gia Aliyev quyết định đi con đường dân tộc chủ nghĩa, chủ trương Azerbaijan tách ra khỏi Liên Xô và trở thành nước độc lập. Azerbaijan đã tuyên bố độc lập (tách khỏi Liên Xô) vào năm 1991.

Trên thực tế, Heydar Aliyev chỉ là vị Tổng thống thứ 3 của nước Cộng hòa Azerbaijan mới ra đời. Tuy nhiên, Heydar Aliyev và tư tưởng của ông lại có ảnh hưởng sâu sắc đến quốc gia này.

Ngay từ thời Xô viết, Aliyev đã có nhiều đóng góp cho việc nâng cấp ngành dầu tại nước này. Khi ấy ông đã đưa nhiều nhà máy và xí nghiệp vào hoạt động, trong đó có cả nhà máy sản xuất nhôm oxit công nghệ cao, nhà máy thủy điện, nhà máy dệt, và việc sản xuất máy điều hòa không khí gia dụng. Nhờ đó, ông Aliyev đã có đóng góp quan trọng vào hiện đại hóa Azerbaijan từ thời Liên Xô.

Chuyển hướng sang “Chủ nghĩa Azerbaijan”

Sau khi Azerbaijan tách ra khỏi Liên Xô, Aliyev càng đề cao triết thuyết “chủ nghĩa Azerbaijan” của mình. Ông nói: “Chúng ta phải đoàn kết quanh ý tưởng này. Chủ nghĩa Azerbaijan có nghĩa là bảo tồn bản sắc dân tộc, các giá trị tinh thần và dân tộc, đồng thời tô điểm thêm bằng các giá trị phổ quát, cũng như bảo đảm sự phát triển của mỗi cá nhân”.

Heydar Aliyev cũng chú trọng đến giáo dục – đây luôn là ưu tiên hàng đầu trong chương trình quốc gia của vị lãnh đạo này.

Trong 10 năm làm Tổng thống Azerbaijan, Heydar Aliyev đã tiến hành các cải cách sâu rộng trong lĩnh vực kinh tế và chính sách đối ngoại của đất nước ở vùng Nam Kavkaz này.

Heydar Aliyev theo đuổi chính sách ngoại giao thực dụng và cân bằng, với các mối quan hệ mang tính “xây dựng” với Mỹ, EU, và Thổ Nhĩ Kỳ, và các mối quan hệ đối tác “khôn ngoan” với Nga và Iran.

Heydar Aliyev đứng đằng sau “Hợp đồng Thế kỷ” ký giữa Azerbaijan và các công ty dầu phương Tây vào tháng 9/1994 – sự kiện này có tầm quan trọng đối với việc bảo đảm ổn định nội bộ của Azerbaijan và thành công của nước này trong hoạt động đối ngoại.

Heydar Aliyev cũng tích cực thúc đẩy dự án đường ống dẫn dầu Baku-Tbilisi-Ceyhan. Ông đã có nhiều nỗ lực để thu hút đầu tư phương Tây vào Azerbaijan, từ đó tạo ra nhiều việc làm và thúc đẩy một số lĩnh vực của nước này phát triển. Đến nay, quốc gia Azerbaijan dưới thời Tổng thống Ilham Aliyev (con trai của ông Heydar Aliyev) là nền kinh tế lớn nhất vùng Nam Kavkaz./.

(Trong bài có sử dụng một số thông tin từ trang thông tấn tiếng Anh AzerNews)./.

Viết bình luận

Tin liên quan

Đại sứ Armenia lên tiếng trước đề xuất của Azerbaijan về hợp tác 6 nước ở Kavkaz
Đại sứ Armenia lên tiếng trước đề xuất của Azerbaijan về hợp tác 6 nước ở Kavkaz

VOV.VN - Đại sứ Armenia tại Việt Nam Vahram Kazhoyan khẳng định lãnh đạo cấp cao nước ông chưa có phản ứng chính thức trước đề xuất này. Ông cũng chia sẻ nhìn nhận của mình về cơ sở thực tế cho sáng kiến đó của Azerbaijan.

Đại sứ Armenia lên tiếng trước đề xuất của Azerbaijan về hợp tác 6 nước ở Kavkaz

Đại sứ Armenia lên tiếng trước đề xuất của Azerbaijan về hợp tác 6 nước ở Kavkaz

VOV.VN - Đại sứ Armenia tại Việt Nam Vahram Kazhoyan khẳng định lãnh đạo cấp cao nước ông chưa có phản ứng chính thức trước đề xuất này. Ông cũng chia sẻ nhìn nhận của mình về cơ sở thực tế cho sáng kiến đó của Azerbaijan.

Azerbaijan “coi trọng” Armenia, muốn Armenia cùng hợp tác ở Kavkaz sau xung đột
Azerbaijan “coi trọng” Armenia, muốn Armenia cùng hợp tác ở Kavkaz sau xung đột

VOV.VN - Sau cuộc Chiến tranh Nagorno-Karabakh lần 2, Azerbaijan đề xuất Armenia cùng tham gia hợp tác phát triển vùng Kavkaz.

Azerbaijan “coi trọng” Armenia, muốn Armenia cùng hợp tác ở Kavkaz sau xung đột

Azerbaijan “coi trọng” Armenia, muốn Armenia cùng hợp tác ở Kavkaz sau xung đột

VOV.VN - Sau cuộc Chiến tranh Nagorno-Karabakh lần 2, Azerbaijan đề xuất Armenia cùng tham gia hợp tác phát triển vùng Kavkaz.

Tổng thống Azerbaijan chúc mừng Đại hội XIII Đảng Cộng sản Việt Nam
Tổng thống Azerbaijan chúc mừng Đại hội XIII Đảng Cộng sản Việt Nam

VOV.VN - Tổng thống Cộng hòa Azerbaijan, Ilham Aliyev, mới đây gửi tới Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng cùng toàn thể đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam lời chúc mừng nhân dịp Đại hội lần thứ XIII của Đảng.

Tổng thống Azerbaijan chúc mừng Đại hội XIII Đảng Cộng sản Việt Nam

Tổng thống Azerbaijan chúc mừng Đại hội XIII Đảng Cộng sản Việt Nam

VOV.VN - Tổng thống Cộng hòa Azerbaijan, Ilham Aliyev, mới đây gửi tới Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng cùng toàn thể đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam lời chúc mừng nhân dịp Đại hội lần thứ XIII của Đảng.

Tổng thống Azerbaijan tuyên bố bảo vệ Shusha đến cùng, sẵn sàng đập gãy xương sống kẻ thù
Tổng thống Azerbaijan tuyên bố bảo vệ Shusha đến cùng, sẵn sàng đập gãy xương sống kẻ thù

VOV.VN - Nhà lãnh đạo Azerbaijan Ilham Aliyev bày tỏ tham vọng khôi phục cái mà ông này gọi là “vùng đất tổ tiên Karabakh” trong thời gian ngắn. Ông cũng yêu cầu quân nhân Azerbaijan bảo vệ Shusha (mà họ vừa tái chiếm từ Armenia) như bảo vệ con ngươi.

Tổng thống Azerbaijan tuyên bố bảo vệ Shusha đến cùng, sẵn sàng đập gãy xương sống kẻ thù

Tổng thống Azerbaijan tuyên bố bảo vệ Shusha đến cùng, sẵn sàng đập gãy xương sống kẻ thù

VOV.VN - Nhà lãnh đạo Azerbaijan Ilham Aliyev bày tỏ tham vọng khôi phục cái mà ông này gọi là “vùng đất tổ tiên Karabakh” trong thời gian ngắn. Ông cũng yêu cầu quân nhân Azerbaijan bảo vệ Shusha (mà họ vừa tái chiếm từ Armenia) như bảo vệ con ngươi.

Đối đầu Armenia-Azerbaijan 2020: Đột biến ngoài sức tưởng tượng
Đối đầu Armenia-Azerbaijan 2020: Đột biến ngoài sức tưởng tượng

VOV.VN - Cuộc đối đầu trên thực địa giữa Armenia và Azerbaijan trong năm 2020 chứng kiến những đột biến lớn đầu tiên sau 3 thập kỷ...

Đối đầu Armenia-Azerbaijan 2020: Đột biến ngoài sức tưởng tượng

Đối đầu Armenia-Azerbaijan 2020: Đột biến ngoài sức tưởng tượng

VOV.VN - Cuộc đối đầu trên thực địa giữa Armenia và Azerbaijan trong năm 2020 chứng kiến những đột biến lớn đầu tiên sau 3 thập kỷ...

Các bức ảnh quý hiếm về Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm mỏ dầu Azerbaijan
Các bức ảnh quý hiếm về Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm mỏ dầu Azerbaijan

VOV.VN - Năm 1959, Chủ tịch Hồ Chí Minh đi thăm Liên Xô cùng một loạt nước cộng hòa bên trong Liên bang Xô viết. Người đã tới thăm Azerbaijan, trung tâm dầu mỏ hàng đầu của Liên Xô.

Các bức ảnh quý hiếm về Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm mỏ dầu Azerbaijan

Các bức ảnh quý hiếm về Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm mỏ dầu Azerbaijan

VOV.VN - Năm 1959, Chủ tịch Hồ Chí Minh đi thăm Liên Xô cùng một loạt nước cộng hòa bên trong Liên bang Xô viết. Người đã tới thăm Azerbaijan, trung tâm dầu mỏ hàng đầu của Liên Xô.

Azerbaijan trước sau đều muốn củng cố quan hệ tốt đẹp với Việt Nam
Azerbaijan trước sau đều muốn củng cố quan hệ tốt đẹp với Việt Nam

VOV.VN - Đại sứ Azerbaijan đã gửi đi thông điệp muốn tăng cường hơn nữa quan hệ với Việt Nam trong triển lãm “Góc Azerbaijan” tại Đại học Quốc gia Hà Nội.

Azerbaijan trước sau đều muốn củng cố quan hệ tốt đẹp với Việt Nam

Azerbaijan trước sau đều muốn củng cố quan hệ tốt đẹp với Việt Nam

VOV.VN - Đại sứ Azerbaijan đã gửi đi thông điệp muốn tăng cường hơn nữa quan hệ với Việt Nam trong triển lãm “Góc Azerbaijan” tại Đại học Quốc gia Hà Nội.

Azerbaijan chia sẻ kinh nghiệm giữ độc lập trước các nước lớn
Azerbaijan chia sẻ kinh nghiệm giữ độc lập trước các nước lớn

VOV.VN - Là một nước dân không đông, lại nằm giữa các nước lớn của thế giới, Azerbaijan đã phải “xoay sở” rất nhiều để gìn giữ nền độc lập của mình.

Azerbaijan chia sẻ kinh nghiệm giữ độc lập trước các nước lớn

Azerbaijan chia sẻ kinh nghiệm giữ độc lập trước các nước lớn

VOV.VN - Là một nước dân không đông, lại nằm giữa các nước lớn của thế giới, Azerbaijan đã phải “xoay sở” rất nhiều để gìn giữ nền độc lập của mình.